กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงยุติธรรม และกระทรวง อว. ลงนามความร่วมมือนำนวัตกรรมดิจิทัล Traffy Fondue มาใช้เฝ้าระวังควบคุมโรคระบาดในเรือนจำ หลังพบเหตุการณ์ระบาดกว่า 91 ครั้งในปี 2568 ตั้งเป้าเปิดใช้งานฟังก์ชันแจ้งเตือนวิกฤตเต็มรูปแบบในปี 2570

เมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมควบคุมโรค ร่วมกับกระทรวงยุติธรรม โดยกรมราชทัณฑ์ และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ประกาศความร่วมมือครั้งสำคัญในการประยุกต์ใช้นวัตกรรมดิจิทัล "Traffy Fondue" ขับเคลื่อนระบบเฝ้าระวัง ป้องกัน และควบคุมโรคระบาดในเรือนจำเชิงรุก มุ่งเน้นการเชื่อมโยงข้อมูลแบบเรียลไทม์ ลดระยะเวลาตอบสนอง และยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่ตามหลักสิทธิมนุษยชน โดยมีพลเอกไพบูลย์ คุ้มฉายา องคมนตรี ให้เกียรติเป็นประธานในงานแถลงข่าวและพิธีลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ณ ห้องประชุม Eternity โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพ

ทพญ.ศรีญาดา ปาลิมาพันธ์ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ซึ่งได้รับมอบหมายจากศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. ให้เป็นตัวแทนลงนามความร่วมมือ เปิดเผยว่า กระทรวง อว. มุ่งนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาสร้างประโยชน์จริงแก่ประเทศ การต่อยอดแอปพลิเคชัน Traffy Fondue ซึ่งพัฒนาโดย สวทช. สู่การเป็นเครื่องมือเฝ้าระวังและบริหารจัดการภัยสุขภาพในเรือนจำ ถือเป็นตัวอย่างของการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลสนับสนุนการทำงานเชิงรุก ทำให้สามารถรับรู้สถานการณ์ได้อย่างรวดเร็วและสนับสนุนการตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูล

ด้านนายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า แม้เรือนจำจะเป็นพื้นที่ควบคุม แต่ไม่ใช่พื้นที่ปิดตาย เนื่องจากมีการหมุนเวียนของผู้ต้องขัง เจ้าหน้าที่ และญาติเยี่ยมตลอดเวลา หากเกิดการระบาดของโรคย่อมมีโอกาสแพร่กระจายสู่ชุมชนภายนอกได้ โดยข้อมูลจากกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ในปี 2568 พบเหตุการณ์การระบาดในเรือนจำรวมกว่า 91 เหตุการณ์ แบ่งเป็นโรคไข้หวัดใหญ่ 50 เหตุการณ์ ผู้ป่วย 6,795 ราย โรคโควิด-19 18 เหตุการณ์ ผู้ป่วย 1,960 ราย และโรคอาหารเป็นพิษหรืออุจจาระร่วง 7 เหตุการณ์ ผู้ป่วย 1,869 ราย รวมทั้งยังพบการระบาดของโรคติดต่ออื่นๆ เช่น โรคไข้กาฬหลังแอ่น โรคปอดอักเสบ โรคสุกใส โรคหิด และโรคตาแดง แม้จะพบในจำนวนไม่มากแต่ล้วนเป็นโรคที่ต้องได้รับการเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเพิ่มเติมว่า นวัตกรรม Traffy Fondue เวอร์ชันเฉพาะเรือนจำ อยู่ระหว่างการพัฒนาระบบแจ้งเตือนและฟังก์ชันยกระดับการแจ้งเตือน หากการสอบสวนโรคล่าช้าเกินกว่า 72 ชั่วโมง เพื่อส่งข้อมูลตรงไปยังส่วนกลางและรองอธิบดีกรมควบคุมโรค ให้สามารถสั่งการบริหารจัดการภาวะวิกฤตได้ทันท่วงที โดยฟังก์ชันดังกล่าวจะเริ่มเปิดใช้งานในปี พ.ศ. 2570

ขณะที่พันตำรวจเอกอิทธิกร จิรัตนานนท์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม กล่าวว่า การถูกจำคุกเป็นการจำกัดเสรีภาพ แต่ไม่ใช่การจำกัดสิทธิในการได้รับการดูแลสุขภาพตามหลักสิทธิมนุษยชน อย่างไรก็ตาม การจัดบริการสุขภาพในเรือนจำต้องทำควบคู่กับความมั่นคงสูงสุด ซึ่งการประยุกต์ใช้ Traffy Fondue ได้รับการออกแบบให้สอดคล้องกับบริบทเรือนจำผ่าน 6 คุณลักษณะขั้นสูง ประกอบด้วย หนึ่ง ระบบระบุตัวตนด้วยคิวอาร์โค้ดเฉพาะ เพื่อแก้ปัญหาการเปิดเผยพิกัดทางภูมิศาสตร์และข้อจำกัดอินเทอร์เน็ตในเรือนจำ สอง การมองเห็นข้อมูลคู่ขนาน โดยจำกัดสิทธิ์ตามสายบังคับบัญชาทั้งกรมราชทัณฑ์และกรมควบคุมโรค เพื่อติดตามสถานการณ์แบบเรียลไทม์ สาม การแจ้งเตือนอัตโนมัติพร้อมข้อตกลงระดับการให้บริการ (SLA) เพื่อยกระดับการแจ้งเตือนทันทีหากการดำเนินงานล่าช้ากว่ากำหนด

สี่ การบันทึกเวลาละเอียดระดับวินาที เพื่อติดตามประวัติการทำงานและส่งออกข้อมูลประเมินประสิทธิภาพ ห้า Executive Dashboard สำหรับประเมินการกระจายตัวของโรคผ่านแผนที่จุดเสี่ยง และหก ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์สูง โดยทำงานในระบบปิด ไม่บังคับเก็บตัวตนผู้ป่วย และเคารพกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)