สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ร่วมกับมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสทีแนนซ์ และภาคเอกชน เปิดตัวคู่มือรวบรวมสูตรอาหารจากวัตถุดิบส่วนเกิน ส่งต่อองค์ความรู้สู่เครือข่าย "ครัวรักษ์อาหาร" ทั่วประเทศ หวังลดขยะอาหารพร้อมส่งมอบเมนูคุณภาพให้กลุ่มเปราะบาง

เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2569 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับมูลนิธิสโกลารส์ ออฟ ซัสทีแนนซ์ (SOS) และ 5 หน่วยงานพันธมิตร เปิดตัว "คู่มือรวบรวมสูตรอาหารจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกิน (Cookbook)" อย่างเป็นทางการ โดยรวบรวม 23 เมนูสร้างสรรค์จากเชฟและผู้เชี่ยวชาญด้านอาหาร เพื่อส่งต่อสูตรอาหารและองค์ความรู้สู่เครือข่ายอาสาสมัคร Thailand's Food Bank โดยเฉพาะ "ครัวรักษ์อาหาร" นำไปประยุกต์ใช้ปรุงอาหารที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และส่งมอบความสุขให้แก่ผู้รับ โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางทั่วประเทศ ภายในงานมี ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการ สวทช. เป็นประธานเปิดงาน พร้อมด้วยตัวแทนเชฟ อาทิ เชฟแจ๊คกี้ (Tse Chi Wai) เชฟจากโรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ ผู้ชนะเชฟกระทะเหล็กแห่งประเทศไทย ปี 2025 ร่วมสร้างสรรค์เมนูจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกินให้ผู้เข้าร่วมงานและสื่อมวลชนได้ชิมรสชาติ ณ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ

ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า การบริหารจัดการอาหารส่วนเกินเป็นตัวอย่างหนึ่งของการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาใช้สนับสนุนการบริหารจัดการทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดย สวทช. ไม่ได้มุ่งเพียงพัฒนาเทคโนโลยี แต่ยังให้ความสำคัญกับการสร้างองค์ความรู้ เครื่องมือ และกลไกที่ช่วยให้ภาคส่วนต่างๆ สามารถทำงานร่วมกัน และนำทรัพยากรที่มีอยู่กลับมาใช้ให้เกิดคุณค่าต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม

ด้าน ดร.ปัทมาพร ประชุมรัตน์ นักวิจัยนโยบายอาวุโส สวทช. กล่าวว่า การดำเนินงานโครงการ Thailand's Food Bank มุ่งเน้นการแก้ปัญหาอาหารส่วนเกินตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การผลิต การแปรรูป จนถึงการบริโภค พร้อมสร้างความเข้าใจต่อสังคมว่าอาหารส่วนเกินหากได้รับการจัดการ คัดเลือก ขนส่ง และเก็บรักษาอย่างถูกสุขลักษณะตามหลักความปลอดภัยอาหาร จะยังคงเป็นอาหารที่มีคุณภาพสูง ปลอดภัย และสามารถนำมาปรุงเป็นอาหารเลิศรสได้ ช่วยลดการเกิดขยะอาหารและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

ทั้งนี้ สวทช. มีพันธมิตรภาคเอกชนทั้ง 5 ได้แก่ โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) และมหาวิทยาลัยสวนดุสิต ซึ่งส่งเชฟและผู้เชี่ยวชาญด้านอาหารจำนวน 18 คน ร่วมกับเชฟอิสระอีก 1 คน รวมเป็น 19 คน มาร่วมสร้างสรรค์เมนูจากวัตถุดิบอาหารส่วนเกิน รวบรวมเป็น 23 เมนู เพื่อแสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่าวัตถุดิบที่อาจถูกมองข้ามสามารถเปลี่ยนเป็นอาหารที่มีคุณภาพและน่ารับประทานได้ เมื่อได้รับการจัดการอย่างเหมาะสมและผสานเข้ากับองค์ความรู้ ทักษะ และความคิดสร้างสรรค์

ภายในงาน ตัวแทนจากหน่วยงานพันธมิตรหลักทั้ง 4 ภาคส่วน ได้ร่วมสะท้อนมุมมองและบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการบริจาคอาหารส่วนเกินที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและสุขอนามัยของผู้รับเป็นสำคัญ นายวุฒิศักดิ์ พิชญกานต์ ผู้จัดการทั่วไป โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ เซ็นทรัลพลาซา ลาดพร้าว กรุงเทพฯ กล่าวว่า ในฐานะผู้ประกอบการด้านการบริการและอาหาร มีความมุ่งมั่นในการคัดแยกและบริหารจัดการวัตถุดิบส่วนเกินในครัวของโรงแรมด้วยมาตรฐานสุขอนามัยสูงสุดเทียบเท่าอาหารปกติ พร้อมสนับสนุนเชฟมืออาชีพมาร่วมรังสรรค์เมนูคุณภาพ

นายอัตถสิทธิ์ เจียมฉวี ผู้จัดการอาวุโส ฝ่ายองค์กรสัมพันธ์และประสานรัฐกิจ บริษัท ซีพี แอ็กซ์ตร้า จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า บริษัทให้ความสำคัญกับการจัดการอาหารส่วนเกินตลอดห่วงโซ่ธุรกิจค้าส่ง-ค้าปลีก โดยมีระบบคัดแยกและตรวจสอบคุณภาพอาหารสดอย่างเข้มงวด การร่วมมือครั้งนี้สะท้อนความตั้งใจในการลดอาหารส่วนเกินจากหน้าร้านเพื่อคืนทรัพยากรสู่สังคม ด้านนางสาววลัยรัตน์ อภินัยนาถ ผู้จัดการทั่วไปฝ่ายวางแผนองค์กร บริษัท อิออน (ไทยแลนด์) จำกัด (MaxValu) กล่าวว่า การสนับสนุนโครงการดังกล่าวเป็นฟันเฟืองสำคัญในการเปลี่ยนมุมมองของสังคมต่ออาหารส่วนเกิน ช่วยลดปริมาณขยะอาหารฝังกลบและลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

ขณะที่ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ว่าที่ร้อยตรี ดร.ธนพัฒน์ แสงรุ่งเรือง คณบดีโรงเรียนการเรือน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต กล่าวว่า ในฐานะสถาบันอุดมศึกษาที่มีความเชี่ยวชาญด้านอาหารและโภชนาการ มหาวิทยาลัยยินดีที่ได้นำองค์ความรู้ทางวิชาการและทักษะฝีมือของคณาจารย์เชฟมาร่วมพัฒนาสูตรอาหารในคู่มือฉบับนี้ โดยใส่ใจในทุกขั้นตอนการปรุงเพื่อให้ถูกหลักสุขาภิบาลอาหาร โภชนาการครบถ้วน และนำไปปฏิบัติได้จริงในครัวรักษ์อาหาร เพื่อให้ผู้รับได้รับประทานอาหารที่สะอาด ปลอดภัย และอิ่มเอมใจในคุณค่าของมื้ออาหาร