สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ร่วมกับสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติและสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข เปิดตัวระบบ Digital EMS และแพลตฟอร์มกลาง NDEMS พร้อมมาตรฐานรถพยาบาลใหม่ที่ผ่านการทดสอบเชิงวิศวกรรมความปลอดภัย หวังเพิ่มโอกาสรอดชีวิตผู้ป่วยวิกฤต

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) และตัวแทนผู้ผลิตรถพยาบาล จัดกิจกรรมนักวิจัยพบสื่อมวลชน "NSTDA x Press Interviews" เผยโฉมนวัตกรรมพลิกวงการสาธารณสุขไทย ภายใต้แนวคิด "เชื่อมต่อทุกวินาทีชีวิต: ผสานนวัตกรรม ยกระดับมาตรฐานการแพทย์ฉุกเฉินไทย" ขับเคลื่อนระบบ Digital EMS และระบบดิจิทัลแพลตฟอร์มกลางการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ หรือ NDEMS (National Digital Emergency Medical Service Platform) พร้อมยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยรถพยาบาลไทยสู่ระดับสากล ณ สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี

ดร.กัลยา อุดมวิทิต รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ กล่าวว่า สวทช. มุ่งมั่นนำศักยภาพด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และเทคโนโลยี มาบูรณาการร่วมกับ สพฉ. และเครือข่ายพันธมิตร เพื่อขับเคลื่อน Digital EMS จากงานวิจัยสู่การยกระดับระบบการแพทย์ฉุกเฉินไทยอย่างเป็นรูปธรรม โดยทีมวิจัย สวทช. ได้ผสานองค์ความรู้ทั้งด้านแพลตฟอร์มดิจิทัลและวิศวกรรมความปลอดภัย เพื่อเสริมความเข้มแข็งของโครงสร้างพื้นฐานด้านสาธารณสุขของประเทศ ช่วยลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการ และเพิ่มโอกาสรอดชีวิตของประชาชนในยามวิกฤต

ดร.พิเชษฐ์ หนองช้าง เลขาธิการสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ กล่าวว่า ในยุคที่ทุกวินาทีมีความหมายต่อชีวิตของผู้ป่วยวิกฤต การบูรณาการเทคโนโลยีดิจิทัลและงานวิจัยวิศวกรรมเข้ากับการปฏิบัติงานแพทย์ฉุกเฉินถือเป็นหัวใจสำคัญ โดย สพฉ. ได้ร่วมมือกับ สวทช. และ สวรส. ในการขับเคลื่อนระบบการแพทย์ฉุกเฉินดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการช่วยเหลือผู้ป่วยทั่วประเทศให้รวดเร็ว แม่นยำ และปลอดภัยสูงสุด โดยเทคโนโลยีดังกล่าวช่วยให้ศูนย์รับแจ้งเหตุและสั่งการสามารถเชื่อมโยงข้อมูลกับหน่วยปฏิบัติการและโรงพยาบาลได้อย่างไร้รอยต่อแบบเรียลไทม์

ด้าน ทพ.จเร วิชาไทย ผู้จัดการงานวิจัย สำนักวิจัยและพัฒนาความเป็นธรรมด้านสุขภาพ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข กล่าวว่า สวรส. ในฐานะหน่วยงานสนับสนุนทุนวิจัย มีความยินดีที่ได้ร่วมสนับสนุนงานวิจัยเชิงยุทธศาสตร์ ทั้งด้านการพัฒนาโครงสร้างรถพยาบาลปลอดภัยและการพัฒนาระบบข้อมูลสุขภาพ โดยการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์จริงครั้งนี้พิสูจน์ให้เห็นว่าองค์ความรู้จากงานวิจัยสามารถต่อยอดเป็นนโยบายสาธารณะและมาตรฐานระดับประเทศ ที่ช่วยคุ้มครองความปลอดภัยทั้งต่อผู้ป่วยวิกฤตและบุคลากรทางการแพทย์หน้างานได้อย่างยั่งยืน

สำหรับนวัตกรรมหลัก 2 ด้าน ประกอบด้วยแพลตฟอร์ม NDEMS และมาตรฐานรถพยาบาลใหม่ ดร.กิตติ วงศ์ถาวราวัฒน์ ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัลสุขภาพการแพทย์ สวทช. กล่าวว่า ตลอดระยะเวลากว่าเกือบ 1 ทศวรรษ สวทช. และ สพฉ. ได้ร่วมกันพัฒนาระบบดิจิทัลแพลตฟอร์มกลางการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ หรือ NDEMS ให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลหลักของประเทศ โดยระบบนี้โดดเด่นด้วยความสามารถในการระบุตำแหน่งจุดเกิดเหตุแม่นยำผ่านหลากหลายเทคโนโลยี การให้ความช่วยเหลือผู้ป่วยผ่านวิดีโอคอลแบบเรียลไทม์ขณะรอรถพยาบาล การส่งต่อข้อมูลสัญญาณชีพอัตโนมัติจากรถพยาบาล ตลอดจนการสนับสนุนการเบิกจ่ายแบบไร้เอกสาร และการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยบิ๊กดาต้าเพื่อพัฒนาคุณภาพบริการอย่างต่อเนื่อง

ขณะที่ ดร.ศราวุธ เลิศพลังสันติ รองผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. กล่าวว่า เอ็มเทคได้นำนวัตกรรมวิศวกรรมความปลอดภัยและเทคนิคการจำลองการทดสอบเชิงทำลายขั้นสูงที่เรียกว่า "Crashworthiness Simulation" มายกระดับความแข็งแรงของโครงสร้างรถพยาบาล ร่วมกับตัวแทนผู้ผลิตรถพยาบาลในประเทศหลายราย โดยได้รับการสนับสนุนทุนวิจัยต่อเนื่องจาก สวรส. จนเกิดเป็นมาตรฐานรถพยาบาลฉุกเฉินระดับประเทศ ที่เปลี่ยนรถดัดแปลงทั่วไปให้กลายเป็นห้องฉุกเฉินเคลื่อนที่ที่มีความคุ้มกันปลอดภัยสูงสุดตามมาตรฐานสากล ทั้งการยึดเหนี่ยวอุปกรณ์ในห้องโดยสารและการกระจายแรงกระแทกของโครงสร้างภายนอก ซึ่งได้รับความร่วมมืออย่างดีจาก สพฉ. ที่จะนำแนวทางการผลิตไปประกาศใช้จริง เพื่อให้ผู้ประกอบการทั่วประเทศสามารถผลิตได้จริงในต้นทุนที่เหมาะสมเชิงพาณิชย์ ลดการนำเข้า และสร้างมาตรฐานเดียวกันทั่วประเทศ