อ.ส.ค. เตรียมเปิดประมูลนมพร้อมดื่มที่หมดอายุสะสมกว่า 94 ล้านกล่อง หรือประมาณ 2.4 ล้านหีบ เพื่อนำไปผลิตปุ๋ยและอาหารสัตว์ หลังแบกรับภาระสต็อกนมจากวิกฤตน้ำนมดิบล้นตลาด โดยขณะนี้อยู่ระหว่างกำหนดราคากลาง คาดเปิดประมูลได้ในเดือนสิงหาคม 2569 นี้

13 กรกฎาคม 2569 สำนักข่าวไทย รายงานว่า นายประเสริฐ คงใหญ่ หัวหน้าสำนักงานองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) ภาคกลางกล่าวว่า ปัจจุบัน อ.ส.ค. มีนมพร้อมดื่มที่หมดอายุรอการประมูลประมาณ 94 ล้านกล่อง หรือ 2.4 ล้านหีบ จัดเก็บไว้ในโกดังจังหวัดสระบุรีประมาณร้อยละ 60 และจังหวัดขอนแก่นประมาณร้อยละ 40 โดยโกดังในอำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี เป็น 1 ใน 8 โกดังที่ อ.ส.ค. เช่าจัดเก็บผลิตภัณฑ์นม ซึ่งมีค่าเช่าพื้นที่ประมาณ 1.5 ล้านบาทต่อเดือน ขณะที่นมหมดอายุทยอยสะสมมาตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2568

นายประเสริฐกล่าวว่า การที่นมกล่องสะสมอยู่ในโกดังและทยอยหมดอายุจำนวนมากนั้น ส่วนหนึ่งเป็นผลจากการเปิดเสรีการค้านมและผลิตภัณฑ์นมภายใต้ความตกลงการค้าเสรี (FTA) ซึ่งทำให้การแข่งขันในตลาดรุนแรงขึ้น ประกอบกับช่วงปลายปี 2568 คณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม (Milk Board) มีมติให้ อ.ส.ค. รับซื้อน้ำนมดิบส่วนเกินจากเกษตรกร เพื่อช่วยบรรเทาปัญหาน้ำนมดิบล้นตลาด ส่งผลให้ปัจจุบัน อ.ส.ค. ต้องรับภาระน้ำนมดิบส่วนเกินเฉลี่ย 73 ตันต่อวัน ซึ่งเกินกว่าศักยภาพในการบริหารจัดการ ทำให้นมพร้อมดื่มจำหน่ายไม่หมดและทยอยหมดอายุสะสมในคลังสินค้า

สำหรับการเปิดประมูล ขณะนี้อยู่ระหว่างแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดราคากลาง ก่อนเสนอผู้อำนวยการ อ.ส.ค. อนุมัติ และประกาศผ่านเว็บไซต์ของ อ.ส.ค. คาดว่าจะเปิดให้ผู้สนใจยื่นข้อเสนอได้ภายในเดือนสิงหาคมนี้

นายประเสริฐกล่าวว่า นอกจากนมที่หมดอายุแล้ว อ.ส.ค. ยังมีนมพร้อมดื่มที่ใกล้หมดอายุอีกประมาณ 200,000 หีบต่อเดือน ที่ต้องเร่งระบายผ่านการจัดกิจกรรมส่งเสริมการขาย การสนับสนุนหน่วยงานภาครัฐ และกิจกรรมเพื่อสังคม พร้อมทั้งได้ทำหนังสือถึงกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ขอชะลอการรับซื้อน้ำนมดิบส่วนเกิน เพื่อไม่ให้ปริมาณสต็อกเพิ่มขึ้น

แหล่งข่าวจาก อ.ส.ค. เปิดเผยว่า ก่อนหน้านี้มีแนวคิดกำหนดราคาเปิดประมูลขั้นต่ำไว้ที่ 5 ล้านบาท แต่ภายหลังมีผู้ประกอบการหลายรายแสดงความสนใจนำนมหมดอายุไปใช้เป็นวัตถุดิบผลิตปุ๋ยและอาหารสัตว์ จึงเตรียมพิจารณาปรับราคากลางใหม่ คาดว่าจะอยู่ในช่วง 5-10 ล้านบาท โดยได้หารือกับกรมบัญชีกลางแล้ว ซึ่งเห็นว่าการดำเนินการเป็นไปตามระเบียบที่เกี่ยวข้อง ไม่จำเป็นต้องเสนอคณะกรรมการ อ.ส.ค. อนุมัติ แต่รายงานให้รับทราบ ทั้งนี้ การรับซื้อน้ำนมดิบส่วนเกินจากเกษตรกรเพื่อช่วยแก้ปัญหาน้ำนมดิบล้นตลาด เป็นเพียง ส่วนหนึ่งของภาระ ที่ อ.ส.ค. ต้องแบกรับ ขณะที่ปัจจัยด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องยังอยู่ระหว่างการตรวจสอบและประเมินข้อเท็จจริง

ด้านนายสุกิจ สิงห์กลาง เจ้าของสุกิจฟาร์ม จังหวัดสระบุรี กล่าวว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมยังเผชิญปัญหาต้นทุนการผลิตที่อยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะค่าอาหารสัตว์ที่ปรับเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ขณะที่น้ำนมดิบยังล้นตลาดจนบางส่วนต้องนำไปแปรรูปเป็นอาหารสัตว์เพื่อระบายผลผลิต อีกทั้งการชำระค่าน้ำนมดิบจาก อ.ส.ค. ยังมีความล่าช้า เนื่องจากองค์กรประสบปัญหาสภาพคล่อง ทำให้สหกรณ์หลายแห่งต้องกู้ยืมเงินมาหมุนเวียนเพื่อจ่ายเงินให้สมาชิก

นายสุกิจเสนอให้ภาครัฐขยายโครงการอาหารเสริม (นม) โรงเรียนให้ครอบคลุมนักเรียนถึงระดับมัธยมศึกษาตอนต้น ส่งเสริมการส่งออกผลิตภัณฑ์นมอย่างจริงจัง ควบคุมต้นทุนการผลิต และเร่งรัดการชำระค่าน้ำนมดิบที่ค้างอยู่ เพื่อสร้างเสถียรภาพให้กับอุตสาหกรรมโคนมไทยในระยะยาว

ทั้งนี้ จากปัญหาน้ำนมดิบล้นตลาด การสะสมนมหมดอายุในคลังสินค้า และปัญหาสภาพคล่องที่เกษตรกรระบุว่ายังไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรม กลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมจากทั่วประเทศ ในนามชุมนุมสหกรณ์โคนมแห่งประเทศไทย จำกัด เตรียมชุมนุมบริเวณหน้าทำเนียบรัฐบาลในวันที่ 14 กรกฎาคมนี้ เพื่อยื่น 4 ข้อเรียกร้องต่อนายกรัฐมนตรี ขอให้เร่งแก้ไขปัญหาอุตสาหกรรมโคนมทั้งระบบ