การณิก จันทดา สส.เชียงใหม่ อภิปรายสนับสนุนรับหลักการร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย ชี้กฎหมายเดิมล้าสมัยกว่า 25 ปี แต่ฝากกรรมาธิการแก้ไข 2 จุดเสี่ยงก่อนเดินหน้า เตือนระวัง 'แช่แข็ง' หมอพื้นบ้านไม่ให้ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ - ความซ้ำซ้อนในกระบวนการอนุมัติ

เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2569 ที่รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร มีการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. โดย การณิก จันทดา สส.จังหวัดเชียงใหม่ เขต 2 พรรคประชาชน ได้อภิปรายสนับสนุนและเห็นสมควรให้รับหลักการในวาระที่ 1 ของร่าง พ.ร.บ. ฉบับนี้ โดยแสดงจุดยืนสนับสนุนให้รับหลักการ ชี้ว่ากฎหมายเดิมที่บังคับใช้มาตั้งแต่ปี 2542 จำเป็นต้องได้รับการปรับปรุงให้ทันสมัยแล้ว และการแก้ไขครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการคืนสิทธิให้หมอพื้นบ้านและชุมชนท้องถิ่น สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ พร้อมหวังให้ยาสมุนไพรไทยกลายเป็น Soft Power และเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ของประเทศในเวทีโลก

อย่างไรก็ตาม การณิกได้ฝากข้อสังเกตสำคัญ 2 ประเด็นต่อคณะกรรมาธิการก่อนพิจารณาในวาระต่อไป ประเด็นแรกคือความกังวลต่อมาตรา 22 ที่ห้ามจดทะเบียนตำรับยาซึ่งใช้วิธีการแปรรูปที่ไม่ใช่การแปรรูปอย่างหยาบหรือใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ โดยชี้ว่าถ้อยคำดังกล่าวอาจกลายเป็นอุปสรรคที่ "แช่แข็ง" ไม่ให้หมอพื้นบ้านหรือผู้ประกอบการรายย่อยนำเทคโนโลยีชีวภาพหรือการทำสารสกัดที่สะอาดและมีความคงตัวมาต่อยอดพัฒนาภูมิปัญญาดั้งเดิม จึงเสนอให้เพิ่มกลไกอนุญาตการจดทะเบียนนวัตกรรมภูมิปัญญาต่อยอดที่มีเงื่อนไขแบ่งปันผลประโยชน์กลับคืนสู่กองทุน แทนการห้ามโดยเด็ดขาด

ประเด็นที่สองคือความซ้ำซ้อนในกระบวนการอนุมัติตามมาตรา 19 ที่กำหนดให้ผู้ประกอบการต้องขออนุญาตและจ่ายค่าตอบแทนกับกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกก่อน จึงจะสามารถขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่เพิ่มต้นทุนและภาระแก่ผู้ประกอบการรายย่อยโดยไม่จำเป็น จึงเสนอให้กรรมาธิการพิจารณาเชื่อมโยงฐานข้อมูลและสร้างระบบ One Stop Service รวมการอนุมัติสิทธิ การจัดเก็บค่าตอบแทน และการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์สมุนไพรให้เสร็จในจุดเดียว

การณิกทิ้งท้ายว่า การปรับปรุงกฎหมายครั้งนี้ต้องมองการแพทย์แผนไทยในฐานะ "อนาคตของชาติ" ไม่ใช่เพียงเรื่องของอดีต และที่สำคัญต้องส่งเสริมให้คนตัวเล็กในท้องถิ่นสามารถเติบโตและแข่งขันได้จริงในระดับสากล

ทั้งนี้ที่ประชุมประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบในหลักการ ร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ด้วยคะแนน 443 เสียง งดออกเสียง 1 เสียง และไม่มีผู้ไม่เห็นด้วย ส่งผลให้ร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าวผ่านขั้นตอนการรับหลักการในวาระที่ 1 ภายหลังจากรับหลักการ ที่ประชุมได้มีมติให้จัดตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คุ้มครองและส่งเสริมภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. จำนวน 25 คน เพื่อพิจารณาในรายละเอียดวาระที่ 2 โดยแบ่งตามสัดส่วนคณะรัฐมนตรี 6 คน และสัดส่วนจากพรรคการเมืองต่าง ๆ รวม 19 คน โดยการณิก ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหนึ่งในคณะกรรมาธิการวิสามัญชุดนี้ ในสัดส่วนของพรรคประชาชน