อบต.ดอยหล่อ อ.ดอยหล่อ จ.เชียงใหม่ เดินหน้าพัฒนาระบบดูแลผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ผ่าน “ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง” ที่เกิดจากความร่วมมือของท้องถิ่น ชุมชน และมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงบริการฟื้นฟูและกายภาพบำบัดใกล้บ้าน ลดภาระครอบครัว และเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น

2 มิถุนายน 2569 นางสาวอารีรัตน์ มาตัน ผู้อำนวยการกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม องค์การบริหารส่วนตำบลดอยหล่อ กล่าวว่า อบต.ดอยหล่อ ให้ความสำคัญกับการดูแลผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ จึงจัดตั้ง “ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง” ตั้งแต่ปี 2563 เพื่อดูแล ฟื้นฟู และส่งเสริมคุณภาพชีวิตของประชาชนกลุ่มเปราะบางในชุมชนอย่างต่อเนื่อง โดยช่วงเริ่มต้นของการดำเนินงาน ถือเป็นความท้าทายสำคัญ เพราะทั้งอำเภอดอยหล่อมีนักกายภาพบำบัดเพียง 1 คน แต่ต้องดูแลประชาชนถึง 4 ตำบล ขณะที่มีผู้ที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงเกือบ 100 คน ทำให้หลายครอบครัวไม่สามารถเข้าถึงบริการฟื้นฟูได้อย่างทั่วถึง

จากปัญหาดังกล่าว อบต.ดอยหล่อ จึงร่วมมือกับคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดพื้นที่ให้นักศึกษาสาขากายภาพบำบัดหมุนเวียนลงชุมชน เพื่อช่วยฟื้นฟูผู้ป่วย ควบคู่กับการตรวจคัดกรองและส่งเสริมสุขภาพ ทำให้ประชาชนในพื้นที่เข้าถึงบริการกายภาพบำบัดได้สะดวกขึ้น โดยไม่ต้องเดินทางไกลเข้าเมือง พร้อมกันนี้ ว่าที่ร้อยตรีสุรพงค์ กาบวัง นายกองค์การบริหารส่วนตำบลดอยหล่อ ยังสนับสนุนการจัดบริการรถรับส่งผู้ป่วยจากบ้านมายังศูนย์ฟื้นฟู เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาและทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง

“ช่วง 3 เดือนแรกของการเปิดศูนย์ เราเห็นการเปลี่ยนแปลงชัดเจน ผู้ป่วยหลายรายที่เคยเดินไม่ได้ เริ่มกลับมาเดินได้อีกครั้ง บางคนสามารถลุกเข้าห้องน้ำเองได้ สิ่งเหล่านี้ทำให้ครอบครัวมีกำลังใจ และเห็นความสำคัญของการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่อง” ผอ.กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม อบต.ดอยหล่อ กล่าว

นางสาวอารีรัตน์ กล่าวว่า จากเดิมศูนย์ฟื้นฟูฯ เปิดบริการเพียงสัปดาห์ละ 1 วัน แต่ต่อมาได้ขยายการให้บริการเป็นวันอังคารถึงวันศุกร์ ส่วนวันจันทร์เป็นการลงพื้นที่เยี่ยมบ้าน พร้อมเพิ่มบุคลากรทั้งนักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด และพยาบาล จนปัจจุบันได้รับการยกระดับเป็นหน่วยบริการสาธารณสุขของ อบต.ดอยหล่อ

นอกจากทา ศูนย์ LTC ของ อบต.ดอยหล่อ ไม่ได้ดูแลเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม รวมถึงวัยทำงานที่มีปัญหากระดูกและกล้ามเนื้อจากการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะกลุ่มเกษตรกร นอกจากนี้ ยังมีบริการกายภาพบำบัดด้วยเครื่องกระตุ้นแม่เหล็ก และขยายการดูแลไปยังเด็กที่มีปัญหาด้านพัฒนาการ โดยมีนักกิจกรรมบำบัดร่วมดูแลอย่างใกล้ชิด

อีกหนึ่งจุดเด่น คือ การต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นนวัตกรรมดูแลผู้ป่วย เช่น การผลิตกายอุปกรณ์จากวัสดุและองค์ความรู้ในชุมชน เพื่อช่วยฟื้นฟูร่างกายผู้ป่วยให้เหมาะกับสภาพการใช้งานจริง พร้อมมีแผนยกระดับศูนย์ฯ ให้เป็นหน่วยบริการส่งต่อ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงเข้าถึงบริการได้มากขึ้นในอนาคต

นางสาวอารีรัตน์ กล่าวว่า พื้นที่ อบต.ดอยหล่อ มีประชากรราว 12,000 คน เป็นผู้สูงอายุประมาณ 3,000 คน และมีผู้ที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงเกือบ 100 คน ทำให้ความต้องการผู้ช่วยดูแลหรือ Caregiver (CG) เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ อบต.ดอยหล่อ ได้จ้าง Caregiver ภายใต้โครงการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากฯ จำนวน 2 คน เพื่อช่วยดูแลผู้ป่วยในชุมชนตามแผนการดูแล (Care Plan) ซึ่งนอกจากช่วยให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลต่อเนื่องแล้ว ยังช่วยสร้างงานและรายได้ให้คนในพื้นที่ควบคู่กันไปด้วย

“ผู้ที่เข้าสู่ภาวะพึ่งพิงในระยะแรก ถือเป็นช่วงนาทีทองของการฟื้นฟู หากได้รับกายภาพบำบัดอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง จะช่วยลดภาวะติดเตียง ทำให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้ดีขึ้น และช่วยลดภาระของครอบครัวและชุมชนในระยะยาว และศูนย์ฟื้นฟูฯ ได้เข้ามามีบทบาทในส่วนนี้” ผอ.กองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม อบต.ดอยหล่อ กล่าว