ทีมวิจัยคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย พัฒนาเทคโนโลยีคัดกรองหมู่โลหิตด้วย AI แม่นยำถึงระดับสารพันธุกรรม ลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนจากการรับเลือดที่ไม่เข้ากัน

เมื่อช่วงเดือนพฤษภาคม 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.พรลดา นุชน้อย อาจารย์ประจำศูนย์วิจัยพัฒนานวัตกรรมและชีวการแพทย์สารสนเทศ คณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยความสำเร็จในการพัฒนาวิธีตรวจหมู่โลหิตชนิด Asian-type DEL หรือ Rh+ Del ด้วยเทคโนโลยี Real-time PCR ซึ่งช่วยจำแนกผู้บริจาคที่มีแอนติเจน RhD ในระดับต่ำมากที่การตรวจด้วยวิธีทั่วไปอาจตรวจไม่พบ จนอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงในผู้รับเลือด ปัจจุบันศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย นำเทคโนโลยีนี้ไปใช้จริงในระบบงานบริการโลหิตของประเทศแล้ว

ทีมวิจัยยังต่อยอดด้วยการพัฒนา Machine Learning Algorithm จากข้อมูลผู้บริจาคโลหิตชาวไทยกว่า 1,000 ราย ซึ่งเป็นครั้งแรกของประเทศ เพื่อวิเคราะห์และทำนายรูปแบบความหลากหลายของหมู่โลหิตในประชากรไทย จากนั้นได้นำมาพัฒนาเป็นเว็บแอปพลิเคชัน "RhDnostics (RHDX)" เครื่องมือช่วยวิเคราะห์ข้อมูลด้วย AI ที่แสดงผลในรูปแบบเข้าใจง่ายสำหรับบุคลากรทางการแพทย์

จุดเด่นของแอปพลิเคชันนี้คือการแก้ปัญหาความล่าช้าในการรอผลตรวจระดับโมเลกุลที่ปกติต้องใช้เวลา 3-4 ชั่วโมง ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญในสถานการณ์ฉุกเฉินที่ผู้ป่วยต้องการเลือดอย่างเร่งด่วน หรือในโรงพยาบาลที่ยังไม่มีเครื่องมือตรวจระดับโมเลกุล โดยระบบ AI จะช่วยสนับสนุนการตัดสินใจของแพทย์ควบคู่กับดุลยพินิจทางคลินิก

งานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการสนับสนุนจากกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และรัฐบาลฝรั่งเศส โดยได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติและยื่นจดลิขสิทธิ์ในนามมหาวิทยาลัยมหิดลแล้ว ขณะที่ทีมวิจัยเตรียมพัฒนาฟีเจอร์เพิ่มเติมในเฟสถัดไปเพื่อขยายศักยภาพการใช้งานสู่ระดับโลก