แนวคิด "การข้ามขั้น" (Leapfrogging) คือปรากฏการณ์ที่ประเทศกำลังพัฒนาสามารถข้ามผ่านเทคโนโลยีระดับกลางไปสู่เทคโนโลยีที่ทันสมัยกว่าได้โดยตรง และโทรศัพท์คือหนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด ข้อมูลจาก International Telecommunication Union (ITU) ผ่าน World Bank ปี ค.ศ. 2026 แสดงให้เห็นว่าโลกกำลังเดินหน้าสู่ยุคไร้สายอย่างชัดเจน แต่ด้วยเส้นทางที่แตกต่างกันในแต่ละภูมิภาค

ในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วอย่างสหรัฐอเมริกาและสหราชอาณาจักร โทรศัพท์บ้านครองความนิยมตลอดศตวรรษที่ 20 ก่อนที่มือถือจะแพร่หลายอย่างรวดเร็วในช่วงต้นทศวรรษ 2000 นับจากนั้น จำนวนการใช้โทรศัพท์บ้านก็ลดลงต่อเนื่อง ขณะที่มือถือเข้ามาทดแทนอย่างสมบูรณ์ กระบวนการนี้ใช้เวลาหลายสิบปีและผ่านช่วงเปลี่ยนผ่านที่ทับซ้อนกัน

แต่ในแอฟริกา เรื่องราวกลับแตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง กานา และ ไนจีเรีย แทบไม่เคยพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานโทรศัพท์บ้านเลย จำนวนผู้ใช้โทรศัพท์บ้านอยู่ในระดับต่ำมาตลอด แต่เมื่อมือถือเข้ามา การใช้งานกลับพุ่งสูงอย่างรวดเร็วและรุนแรง นี่คือการ "ข้ามขั้น" ที่แท้จริง ประชาชนในประเทศเหล่านี้ก้าวจากยุคก่อนโทรศัพท์สู่ยุคมือถือโดยตรง โดยไม่ต้องผ่านสายทองแดงใต้ดินแม้แต่เส้นเดียว

ที่มา: Our World in Data / International Telecommunication Union (ITU) via World Bank