ภาคประชาชนเชียงใหม่รวมตัวอ่านแถลงการณ์และยื่นข้อเรียกร้องต่อรัฐบาล ชี้วิกฤตฝุ่น PM2.5 ยืดเยื้อกว่า 2 ทศวรรษ เรียกร้องนายกรัฐมนตรีแสดงเจตจำนงทางการเมืองอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเร่งนำร่างกฎหมายอากาศสะอาดกลับเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาโดยด่วน

เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2569 สภาลมหายใจจังหวัดเชียงใหม่และเครือข่ายภาคประชาชน รวมตัวอ่านแถลงการณ์และยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี โดยมีนายชัชวาลย์ ปัญญา รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นผู้รับหนังสือแทนเพื่อส่งต่อถึงรัฐบาล

แถลงการณ์ระบุว่า วิกฤตมลพิษทางอากาศจากฝุ่น PM2.5 ในเชียงใหม่ดำเนินมาต่อเนื่องกว่า 2 ทศวรรษ มีแหล่งกำเนิดทั้งจากการจราจร การเผาในที่โล่งทางการเกษตรและป่าไม้ รวมถึงฝุ่นควันข้ามแดน ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของประชาชนทุกปี ขณะที่มาตรการที่มีอยู่ในปัจจุบัน ทั้งการประกาศเขตควบคุมมลพิษและการห้ามเผาในที่โล่ง กลับขาดเอกภาพในช่วงเวลาและแนวทางปฏิบัติ ส่งผลให้ประชาชนเกิดความสับสน และการบังคับใช้กฎหมายอย่างไม่แยกแยะยังยิ่งผลักดันให้ชาวบ้านกลายเป็นผู้ต้องหา แทนที่จะดึงเข้ามาเป็นหุ้นส่วนในการแก้ปัญหา

ในระดับจังหวัด สภาลมหายใจเรียกร้องให้เชียงใหม่ดำเนินการตามแผน 5 ปีที่มีอยู่ โดยเฉพาะการให้ท้องถิ่นทุกพื้นที่มีแผนรับมือไฟป่าอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเปิดช่องให้มีการใช้ไฟที่จำเป็นในพื้นที่เกษตรที่สูงและไร่หมุนเวียนภายใต้การควบคุมผ่านระบบ FireD เพื่อลดแรงกดดันทางสังคมก่อนเข้าสู่ฤดูเพาะปลูก

ในระดับประเทศ ข้อเรียกร้องสำคัญที่สุดคือการให้นายกรัฐมนตรีในฐานะหัวหน้าคณะรัฐมนตรีร้องขอต่อรัฐสภาตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 147 เพื่อนำ "ร่างพระราชบัญญัติบริหารจัดการเพื่ออากาศสะอาด" กลับเข้าสู่การพิจารณาก่อนครบกำหนด 60 วัน ในวันที่ 13 พฤษภาคม 2569 ซึ่งร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 3 วาระ มุ่งเปลี่ยนแนวทางการแก้ปัญหาจากการรับมือเฉพาะหน้าตามฤดูกาล ไปสู่การแก้ไขที่ต้นเหตุอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

สภาลมหายใจเตือนชัดเจนว่า หากรัฐบาลเลือกประวิงเวลาและไม่ดำเนินการภายในกรอบเวลาตามรัฐธรรมนูญ นอกจากจะซ้ำเติมคุณภาพชีวิตของประชาชนทั่วประเทศแล้ว ยังจะทำลายโอกาสทางเศรษฐกิจ และทำให้รัฐบาลต้องแบกรับชื่อว่าเป็น "รัฐบาลที่ไม่มีความรับผิดชอบต่อประชาชน"