รัฐสภาเมียนมา จะเริ่มกระบวนการสรรหาและคัดเลือกประธานาธิบดีคนใหม่ในวันที่ 30 มีนาคมนี้ ซึ่งเหล่านักวิเคราะห์ส่วนใหญ่คาดการณ์ว่า ตำแหน่งดังกล่าวจะตกเป็นของผู้นำรัฐบาลทหารที่ก้าวขึ้นมามีอำนาจหลังการรัฐประหารเมื่อปี 2021

20 มีนาคม 2569 สำนักข่าวไทย รายงานว่า เจ้าหน้าที่เมียนมาเปิดเผยวันนี้ว่า รัฐสภาเมียนมา จะเริ่มกระบวนการสรรหาและคัดเลือกประธานาธิบดีคนใหม่ในวันที่ 30 มีนาคมนี้ ซึ่งเหล่านักวิเคราะห์ส่วนใหญ่คาดการณ์ว่า ตำแหน่งดังกล่าวจะตกเป็นของผู้นำรัฐบาลทหารที่ก้าวขึ้นมามีอำนาจหลังการรัฐประหารเมื่อปี 2021

ภายหลังการเลือกตั้งทั่วไปที่ยังคงเป็นประเด็นถกเถียงและชัยชนะตกเป็นของพรรคการเมืองที่มีกองทัพหนุนหลัง ขั้นตอนต่อไปคือการเสนอชื่อผู้เข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดีจาก 3 ส่วน ได้แก่ กองทัพ, สภาสูง และสภาล่าง ซึ่งหลังจากผ่านกระบวนการตรวจสอบคุณสมบัติแล้ว รัฐสภาจะลงมติเลือกบุคคลใดบุคคลหนึ่งขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี ส่วนอีกสองรายที่เหลือจะดำรงตำแหน่งรองประธานาธิบดี อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ยังไม่ได้ระบุระยะเวลาที่แน่ชัดของกระบวนการตรวจสอบคุณสมบัติหรือวันลงมติที่แน่นอน

พลเอกอาวุโส มิน อ่อง หล่าย ผู้นำรัฐบาลทหาร ถูกจับตามองอย่างกว้างขวางว่าจะก้าวขึ้นเป็นประธานาธิบดีคนใหม่ของเมียนมา โดยนายทิน จ่อ เอ นักวิเคราะห์อิสระที่พำนักอยู่ในประเทศไทย ให้ความเห็นว่ามีความเป็นไปได้ที่พลเอกอาวุโสมิน อ่อง หล่าย จะสละตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดก่อนวันที่ 30 มีนาคม เนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับปี 2008 ระบุว่าเจ้าหน้าที่ของรัฐไม่สามารถดำรงตำแหน่งผู้สมัครประธานาธิบดีได้

นายทิน จ่อ เอ ยังระบุเพิ่มเติมว่า กองทัพและพรรคสหสามัคคีและการพัฒนา หรือ ยูเอสดีพี (USDP) ซึ่งมีกองทัพหนุนหลัง จะยังคงมีบทบาทครอบงำการเมืองของเมียนมาต่อไปภายหลังการเลือกตั้งที่ดำเนินการเป็นระยะ ๆ ในช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยมองว่าสถานการณ์นี้ไม่ใช่การเปลี่ยนผ่านสู่ระบอบประชาธิปไตย แต่เป็นการเปลี่ยนรูปแบบจากการปกครองโดยเผด็จการทหารไปสู่เผด็จการในชุดพลเรือนแทน

เมียนมาตกอยู่ในสภาวะวุ่นวายมาตั้งแต่ต้นปี 2021 หลังจากกองทัพก่อรัฐประหารยึดอำนาจรัฐบาลพลเรือนที่นำโดยนางออง ซาน ซูจี เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวได้จุดชนวนให้เกิดการประท้วงวงกว้างก่อนจะบานปลายกลายเป็นการสู้รบด้วยอาวุธต่อต้านรัฐบาลทหารไปทั่วประเทศจนถึงปัจจุบัน