ทีมวิจัยคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล พัฒนาแนวทางใหม่เพื่อให้ฟันคุดที่ต้องถอนทิ้งสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ ผ่านการวิเคราะห์ภาพรังสีอย่างแม่นยำ ลดความจำเป็นในการใช้ฟันปลอม

25 พฤษภาคม 2569 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร. ทันตแพทย์หญิงกรกมล กรีฑาภิรมย์ อาจารย์รังสีทันตแพทย์ ภาควิชารังสีวิทยาช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล และทีมวิจัย เผยผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการระดับนานาชาติ Clinical Oral Investigations ว่า ได้พัฒนาแนวทาง (Guideline) สำหรับทันตแพทย์ในการคัดเลือกฟันคุดที่เหมาะสมสำหรับการปลูกถ่ายทดแทนฟันที่สูญเสียไป

งานวิจัยนี้ติดตามเก็บข้อมูลภาพรังสีของผู้ป่วยโรงพยาบาลทันตกรรม มหาวิทยาลัยมหิดล จำนวน 380 ราย ซึ่งมีฟันที่ขึ้นไม่ได้ตามปกติรวม 590 ซี่ ในระยะเวลา 3 ปี โดยทำการเปรียบเทียบภาพรังสี 2 มิติและ 3 มิติ เพื่อสร้างแนวทางที่ช่วยให้ทันตแพทย์สามารถประเมินเบื้องต้นจากภาพ 2 มิติได้ว่าฟันคุดซี่ใดเหมาะแก่การนำมาปลูกถ่าย โดยไม่จำเป็นต้องใช้ภาพ 3 มิติทุกกรณี ซึ่งจะช่วยลดปริมาณรังสีที่ผู้ป่วยได้รับและลดค่าใช้จ่ายลงได้

ประเด็นสำคัญในงานวิจัยคือการตรวจพบ "การละลายตัวของฟันคุด" ตามธรรมชาติในเนื้อฟัน ซึ่งแตกต่างจากฟันผุที่เกิดจากแบคทีเรีย หากไม่ตรวจพบภาวะนี้ก็จะทำให้นำฟันที่ไม่เหมาะสมไปปลูกถ่ายและล้มเหลวในที่สุด แนวทางที่พัฒนาขึ้นจึงช่วยให้ทันตแพทย์เฝ้าระวังภาวะดังกล่าวและวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

นอกจากการปลูกถ่ายแล้ว งานวิจัยยังประยุกต์ใช้ในการวางแผนจัดฟัน โดยเฉพาะในผู้ป่วยรุ่นเยาว์ที่รากฟันยังเจริญเติบโตไม่เต็มที่ ซึ่งสามารถผ่าตัดและดึงฟันคุดด้วยลวดให้ขึ้นมาในช่องปากได้ แทนที่จะต้องถอนทิ้งตามแนวทางเดิม

ทีมวิจัยระบุว่างานชิ้นนี้มีความโดดเด่นตรงที่ใช้ข้อมูลจากคนไทยโดยตรง ซึ่งให้ผลที่แม่นยำกว่าการนำข้อมูลจากต่างประเทศมาใช้ เนื่องจากมีปัจจัยทางกายวิภาคที่แตกต่างกัน โดยในขั้นต่อไปทีมวิจัยเตรียมพัฒนาต่อยอดร่วมกับปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อให้การวินิจฉัยมีความครอบคลุมและแม่นยำยิ่งขึ้น