มูลนิธิมิตรภาพบำบัด - สปสช. ร่วมทำบุญรำลึกครบรอบ 18 ปี การจากไปของ “นพ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์” ผู้วางรากฐานระบบหลักประกันสุขภาพไทย “เลขาธิการ สปสช.” ย้ำเจตนารมณ์ขับเคลื่อน “ระบบสุขภาพถ้วนหน้า” เพื่อคนไทย พัฒนาองค์กรก้าวหน้า สานต่อมิตรภาพบำบัด เพื่อนช่วยเพื่อน

วันที่ 19 มกราคม 2569 มูลนิธิมิตรภาพบำบัด ร่วมกับ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จัดงานทำบุญครบรอบ 18 ปี การจากไปของ นพ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ ผู้วางรากฐานระบบหลักประกันสุขภาพไทย โดยมี นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เป็นประธานในพิธี พร้อมด้วย คณะผู้บริหาร สปสช. อาทิ นพ.วีระพันธ์ ลีธนะกุล และ พญ.ลลิตยา กองคำ รองเลขาธิการ สปสช. รวมถึง นพ.วินัย สวัสดิวร อดีตเลขาธิการ สปสช. คนที่ 2 และ นพ.สุเทพ เพชรมาก เลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ตลอดจนเจ้าหน้าที่และบุคลากร สปสช. เข้าร่วมพิธี

นอกจากนี้ ครอบครัวและเครือญาติของ นพ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ ประกอบด้วย ทพญ.อพภิวันท์ หงส์ลดารมภ์ ภรรยา และ นายสมศักดิ์ นิตยารัมภ์พงศ์ พี่ชาย พร้อมครอบครัว ได้เข้าร่วมพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลในครั้งนี้ด้วย ณ วัดชลประทานรังสฤษฎ์ พระอารามหลวง จ.นนทบุรี

ทั้งนี้ ภายในงาน พระเดชพระคุณ พระราชวัชรธรรมาภรณ์ (ส.ณ. สุภโร) เจ้าอาวาสวัดชลประทานรังสฤษฎ์ พระอารามหลวง ได้แสดงพระธรรมเทศนาเรื่อง “ทำดีเป็นสุขเสมอ” และจากนั้นเป็นพิธีสวดพระพุทธมนต์ ประกอบพิธีสงฆ์ และพิธีรำลึกถึงคุณูปการของ นพ.สงวน

นพ.จเด็จ กล่าวว่า นพ.สงวนเป็นแพทย์ผู้มีคุณูปการอย่างยิ่งต่อระบบสุขภาพของประเทศไทย โดยเป็นผู้วางรากฐานหลักประกันสุขภาพไทย จุดเริ่มต้นสำคัญของท่านอยู่ในช่วงที่ท่านเป็นแพทย์ชนบท เริ่มรับราชการที่โรงพยาบาลราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ และทำหน้าที่รักษาการผู้อำนวยการโรงพยาบาล ซึ่งทำให้ท่านได้เห็นความทุกข์ยากของชาวบ้านอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะปัญหาการเข้าไม่ถึงการรักษาพยาบาลและบริการสาธารณสุขที่จำเป็น เพราะข้อจำกัดด้านเศรษฐกิจและความเหลื่อมล้ำในระบบบริการ จากเหตุประสบการณ์ตรงนี้เองที่หล่อหลอมให้ นพ.สงวน ยึดมั่นว่า “สุขภาพ” ไม่ควรเป็นเรื่องของฐานะ แต่ต้องเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่เข้าถึงได้ของคนไทยทุกคน

ด้วยจิตใจที่มุ่งมั่นและไม่ย่อท้อ นพ.สงวน ท่านได้ทำงานร่วมกับแพทย์ นักวิชาการ ภาคประชาชน และผู้มีอุดมการณ์เดียวกัน ในการผลักดันแนวคิด “ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า” ให้เกิดขึ้นจริงในประเทศไทย จนพัฒนาเป็นนโยบายระดับประเทศภายใต้แนวคิด “30 บาทรักษาทุกโรค” และต่อยอดเป็น “ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ” หรือ “บัตรทอง 30 บาท” ที่คนไทยคุ้นเคยในวันนี้ อีกทั้งยังได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ และหลายประเทศนำไปเป็นแบบอย่างในการขับเคลื่อนระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในประเทศตนเอง

“นพ.สงวน จึงนับเป็นผู้วางรากฐานสำคัญของระบบหลักประกันสุขภาพไทย ที่ทำให้คนไทยทุกคนที่ไม่มีระบบสวัสดิการภาครัฐรองรับ ได้มีสิทธิในการเข้าถึงการรักษาพยาบาลและบริการสาธารณสุขที่จำเป็นอย่างเสมอภาค ซึ่งไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนในประเทศไทย และยังช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของครัวเรือนอย่างเป็นรูปธรรม นำไปสู่การมีคุณภาพชีวิตที่ดี” เลขาธิการ สปสช. กล่าว

นพ.จเด็จ กล่าวเพิ่มเติมว่า ในช่วงที่ นพ.สงวน ทำหน้าที่เลขาธิการ สปสช.คนแรก และต่อเนื่องในวาระที่ 2 โดยในช่วงเวลา 5-6 ปี ท่านได้วางรากฐานสำคัญในด้านต่างๆ ให้กับ สปสช. ส่งผลให้ตลอดระเวลา 23 ปี ของการดำเนินงานระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล บรรลุตามเจตนารมณ์ พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2545 โดยในช่วงที่ตนเองเข้ามาทำงานที่ สปสช. ในยุคก่อตั้งนั้น ก็ได้มีโอกาสเรียนรู้หลักคิดและแนวทางการทำงานจากท่านอย่างใกล้ชิด โดยท่านเป็นผู้มีความคิดลึกซึ้ง มีวิสัยทัศน์กว้างไกล และให้ความสำคัญกับการพัฒนาระบบและองค์กรอย่างรอบด้าน พร้อมทั้งเปิดโอกาสให้คนทำงานได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และเติบโตไปด้วยกัน ซึ่งหลายแนวคิดของท่านก็ยังคงสานต่อมาจนถึงทุกวันนี้

นอกจากนี้ นพ.สงวน ยังเป็นผู้ริเริ่มแนวคิด “มิตรภาพบำบัด เพื่อนช่วยเพื่อน ผู้ป่วยช่วยผู้ป่วย” ที่มาจากประสบการณ์ตรงในฐานะผู้ป่วยโรคมะเร็ง ที่เล็งเห็นว่าการดูแลสุขภาพที่แท้จริง ต้องครอบคลุมทั้งร่างกายและจิตใจ การมีเพื่อนร่วมทางที่เข้าใจความเจ็บป่วย สามารถช่วยเยียวยาและสร้างพลังใจให้ผู้ป่วยยืนหยัดต่อสู้กับโรคได้อย่างเข้มแข็ง แนวคิดดังกล่าวได้ถูกสานต่อและพัฒนาเป็นเครือข่ายจิตอาสา ซึ่งวันนี้ได้เป็นส่วนหนึ่งของระบบสุขภาพไทยในเวลาต่อมา

“การจัดงานรำลึกในวันนี้ เป็นทั้งการทำบุญอุทิศส่วนกุศล พร้อมย้ำเตือนถึงอุดมการณ์และคุณงามความดีของท่าน นพ.สงวน ที่ยังคงมีความหมายต่อระบบสุขภาพไทยและคนไทยทุกคน ซี่งมูลนิธิมิตรภาพบำบัดและ สปสช. จะร่วมกันสานต่อเจตนารมณ์อันลึกซึ้งและแข็งแกร่งนี้ ในการสร้างระบบสุขภาพที่ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง และยืนอยู่เคียงข้างประชาชนต่อไป” เลขาธิการ สปสช. กล่าว