สหรัฐฯ และสหราชอาณาจักรอยู่ใน 12 ประเทศที่ไม่เห็นด้วยกับการแบน 'อาวุธอัตโนมัติ' (Autonomous Weapons) ทั่วโลก โดยมีออสเตรเลีย เบลารุส เอสโตเนีย อินเดีย อิสราเอล ญี่ปุ่น เกาหลีเหนือ โปแลนด์ รัสเซีย และเกาหลีใต้ร่วมด้วย ข้อมูลจาก Automated Decision Research ซึ่งเป็นทีมวิจัยและติดตามของ Stop Killer Robots พบว่าอีก 53 ประเทศยังไม่มีจุดยืนชัดเจน ขณะที่ 127 ประเทศ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นประเทศในแอฟริกาและละตินอเมริกา สนับสนุนให้แบน จุดยืนเหล่านี้ถูกรวบรวมจากการหารือในที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่ง UN และการประชุมว่าด้วยอาวุธตามแบบแผนบางชนิด

ปัจจุบันยังไม่มีกฎหมายหรือสนธิสัญญาที่มีผลบังคับใช้แม้แต่ฉบับเดียวที่ห้ามใช้อาวุธสังหารอัตโนมัติ หรือที่เรียกว่า LAWS อาวุธประเภทนี้ถูกนำไปใช้จริงแล้วในพื้นที่สู้รบอย่างยูเครนและลิเบีย คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) เรียกร้องให้มีกฎเกณฑ์ระหว่างประเทศฉบับใหม่ โดยชี้ว่ามีความกังวลทั้งด้านมนุษยธรรม กฎหมาย และจริยธรรม เมื่อมนุษย์ไม่ได้เป็นผู้ตัดสินใจในสนามรบอีกต่อไป คำถามสำคัญคือ ถ้าอาวุธฆ่าคนเอง ใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ? อาวุธเหล่านี้เป็นอันตรายต่อทั้งพลเรือนและทหาร และอาจทำให้สงครามลุกลามบานปลาย

แม้ LAWS อาจใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) แต่ไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป อย่างไรก็ตาม การถกเถียงเรื่อง AI ในกองทัพยังคงไม่ชัดเจน ในช่วงหลายปีที่ผ่านมามีความพยายามหลายอย่างเพื่อจัดการเรื่องนี้ แต่ยังไม่มีอะไรที่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมาย ในปี 2024 มติสมัชชาใหญ่ UN หมายเลข A/79/408 ได้รับเสียงสนับสนุนจาก 166 ประเทศให้จำกัดการใช้ LAWS ขณะที่เบลารุส เกาหลีเหนือ และรัสเซียคัดค้าน ส่วนอีก 15 ประเทศรวมถึงยูเครนงดออกเสียง

นอกจากนี้ยังมีกรอบความร่วมมือระหว่างรัฐบาลที่สำคัญ 2 ฉบับ ฉบับแรกคือ "ปฏิญญาทางการเมืองว่าด้วยการใช้ AI และระบบอัตโนมัติทางทหารอย่างรับผิดชอบ" ที่สหรัฐฯ เป็นผู้ริเริ่มและได้รับการสนับสนุนจากกว่า 60 ประเทศ ฉบับที่ 2 คือ "คำเรียกร้องให้ดำเนินการด้าน AI อย่างรับผิดชอบในขอบเขตทางทหาร" หรือ REAIM ที่ได้รับการรับรองจากกว่า 50 ประเทศ ทั้ง 2 ฉบับเน้นแนวปฏิบัติด้านจริยธรรม แต่ไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมาย

สำนักงานกิจการปลดอาวุธแห่ง UN ประณาม LAWS ว่า "ยอมรับไม่ได้ทางการเมืองและน่ารังเกียจทางศีลธรรม" และเลขาธิการ UN อันโตนิโอ กุเตร์เรส เรียกร้องให้สั่งห้ามอาวุธประเภทนี้ตามกฎหมายระหว่างประเทศ

ที่มา: Statista