สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ผนึกกำลังเครือข่ายแพทย์และนักวิจัย เปิดแพลตฟอร์ม Medical AI แห่งชาติ หนุนยุทธศาสตร์ Wellness Thailand หวังยกระดับระบบสุขภาพและลดการพึ่งพาเทคโนโลยีต่างประเทศ

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และเครือข่ายพันธมิตร เปิดตัว “Medical AI Platform” อย่างเป็นทางการ ภายในงานสัมมนา Medical AI Consortium เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ณ โรงแรมพูลแมน คิง เพาเวอร์ กรุงเทพฯ เพื่อผลักดันการใช้ปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์ในประเทศไทย

การดำเนินการดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการ Medical AI Consortium ซึ่งมุ่งสร้างระบบนิเวศปัญญาประดิษฐ์ทางการแพทย์ (Medical AI Ecosystem) ตั้งแต่การวิจัย พัฒนา ทดสอบ ไปจนถึงการนำไปใช้จริงในระบบบริการสุขภาพ โดยเปิดให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถเข้าถึงชุดข้อมูลทางการแพทย์เพื่อนำไปต่อยอดนวัตกรรมร่วมกัน

ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวง อว. กล่าวปาฐกถาว่า โครงการนี้เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบาย “Wellness Thailand” เพื่อยกระดับประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมสุขภาพระดับโลก พร้อมเปลี่ยนแนวคิดจาก “การซ่อมสุขภาพ” ไปสู่ “การสร้างเสริมสุขภาพ” โดยใช้ AI และข้อมูลเป็นฐานสำคัญ

ขณะเดียวกัน อว. ยังตั้งเป้าพัฒนาประเทศสู่ AI & Data-Driven Nation ภายใต้แนวคิด AI for ALL ควบคู่กับการรักษาความมั่นคงด้านข้อมูลสุขภาพ เพื่อให้สามารถพัฒนาเทคโนโลยีที่ตอบโจทย์ประชาชนไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ด้านศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. ระบุว่า โครงสร้างพื้นฐานของ Medical AI ถูกพัฒนาครบวงจร ตั้งแต่ฐานข้อมูลภาพทางการแพทย์ขนาดใหญ่ ระบบประมวลผลสมรรถนะสูงอย่างซูเปอร์คอมพิวเตอร์ “LANTA” ไปจนถึงห้องปฏิบัติการทดสอบซอฟต์แวร์เครื่องมือแพทย์ (SQUAT) เพื่อรองรับมาตรฐานของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

นอกจากนี้ ยังมีแผนพัฒนาระบบประเมินประสิทธิภาพ Medical AI Benchmark เพื่อช่วยเร่งกระบวนการนำผลงานวิจัยไปใช้งานจริงในสถานพยาบาลได้รวดเร็วและปลอดภัยมากขึ้น

ดร.ณิรวัฒน์ ธรรมจักร์ ผู้อำนวยการ บพค. เปิดเผยว่า ปัจจุบันเครือข่าย Medical AI Consortium ได้ขยายความร่วมมือครอบคลุม 8 หน่วยงานหลัก รวมถึงคณะแพทยศาสตร์จากหลายมหาวิทยาลัยชั้นนำ เช่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยขอนแก่น มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยการลงทุนในระบบนิเวศนี้จะช่วยลดการนำเข้าเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ

ด้าน ดร.ชัย วุฒิวิวัฒน์ชัย ผู้อำนวยการเนคเทค เปิดเผยว่า ปัจจุบันแพลตฟอร์มดังกล่าวมีฐานข้อมูลภาพทางการแพทย์มากกว่า 3 ล้านภาพ และมีแผนเพิ่มอีกกว่า 790,000 ภาพภายในปี 2569 พร้อมพัฒนาเครื่องมือสำคัญ เช่น RadiiView และ NomadML เพื่อสนับสนุนการพัฒนาโมเดล AI

ขณะนี้มีผลิตภัณฑ์ Medical AI กว่า 10 โมเดลอยู่ในระบบ โดยมี 2 โครงการสำคัญที่อยู่ระหว่างเตรียมขึ้นทะเบียนกับ อย. ได้แก่ “LiverSound” ระบบคัดกรองมะเร็งตับ และ “RAMAAI CXR Solution” ระบบวิเคราะห์ภาพเอกซเรย์ทรวงอก ซึ่งเริ่มนำร่องใช้งานในโรงพยาบาลสังกัดกรมการแพทย์รวม 14 แห่ง

โครงการ Medical AI Platform ถือเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับระบบสาธารณสุขไทย ด้วยการนำเทคโนโลยี AI มาช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวินิจฉัยโรค ลดระยะเวลาในการรักษา และสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการทางการแพทย์ที่มีคุณภาพอย่างทั่วถึงในอนาคต