ศูนย์ข้อมูล&ข่าวสืบสวนเพื่อสิทธิพลเมือง หรือ  Thai Civil Rights and Investigative Journalism ( TCIJ ) ก่อตั้งขึ้นจากดอกผลงานวิจัยค้นหาความรู้ความเข้าใจในประเด็น ‘แนวทางส่งเสริมงานข่าวสืบสวนในสื่อหนังสือพิมพ์’ โดยสุชาดาจักรพิสุทธิ์  เมื่อปี ๒๕๔๙ เป็นต้นมา ซึ่ง ผลลัพธ์การวิจัยได้ประมวลปัญหาและแนวทางแก้ไขในระยะยาวว่า ควรมีการจัดตั้งกลไกหรือระบบ  หรือศูนย์กลางการดำเนินงานด้านการผลิตข้อมูลข่าวสารเชิงลึก  เพื่อหนุนเสริมให้เกิดการ เสนอข่าวและการเสพข่าวสืบสวนให้มากขึ้น และอยู่นอกระบบสื่อกระแสหลัก เปิดให้สาธารณะเข้าถึงได้โดยง่าย

TCIJ มีปณิธานว่า ระบบสื่อสารสาธารณะที่โปร่งใสก็คือการทำให้ข้อเท็จจริงและข้อมูลข่าวสาร  จำนวนมากที่ถูกซุกซ่อนไว้ได้ปรากฏ เป็นสิทธิการรับรู้ของประชาชน (rights to know) และระบบ สื่อสารสาธารณะดังกล่าวนี้ จะต้องปลอดจากอำนาจแทรกแซงจากธุรกิจและการเมือง เพื่อให้ ข้อมูลข่าวสารเป็นเครื่องมือสร้างการเรียนรู้แก่สังคมตามสิทธิพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย

TCIJ เป็นองค์กรสื่ออิสระ ( Independent Media )ที่ดำเนินงานในรูปลักษณ์หนังสือพิมพ์ออนไลน์  www.tcijthai.com ซึ่งเปิดตัวสู่สาธารณะเมื่อเดือนพฤษภาคม 2554 มุ่งเน้นการค้นหา  เจาะลึก และเสนอข้อมูลข้อเท็จจริงในแนวทาง Data Journalism ในระยะก่อตั้งได้รับงบประมาณสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)  ขณะเดียวกัน TCIJ มีการพึ่งตนเองด้านการจัดหารายได้อย่างเหมาะสม  ในรูปของโครงการหรือกิจกรรมพิเศษ  (Project  base ) จากองค์กรต่างๆ  อาทิ DAI-USAID / มูลนิธิเอเซีย /มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงษ์ / สำนักงานข้อมูลข่าวสารของทางราชการฯ เช่น การจัดฝึกอบรม กิจกรรมเวทีอภิปราย โรงเรียนนักข่าว  และ การจัดพิมพ์หนังสือจำหน่าย  เป็นต้น 

ภายหลังการนำเสนอข่าวเจาะชิ้นสำคัญกรณีธุรกิจการเกษตรยักษ์ใหญ่จ่ายเงินสื่อ ในปี 2557 TCIJ ถูกระงับเงินสนับสนุนภายในประเทศ ปัจจุบัน TCIJ ได้รับทุนสนับสนุนการดำเนินงานเว็บไซต์จาก National Endowment for Democracy ( NED ) และทุนสนับสนุน TCIJ School จาก Friedrich-Ebert-Stiftung ( FES )

สำหรับผู้สนใจรายงานวิจัยอันเป็นที่มาของการก่อตั้งTCIJ  ชื่อโครงการวิจัย “แนวทางการทำให้เกิดการเสนอข่าวเชิงสืบสวนในสื่อหนังสือพิมพ์”  โดยสุชาดาจักรพิสุทธิ์  ซึ่งปัจจุบันคือผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการ คลิกอ่านได้ที่  รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ แนวทางการทำให้เกิดการเสนอข่าวเชิงสืบสวน ( Investigative Report ) ในสื่อหนังสือพิมพ์ (รายงานวิจัยนี้เกิดขึ้นในช่วงปี 2550  ท่ามกลางบริบทสื่อมวลชนและสถานการณ์บ้านเมืองในเวลานั้น  ซึ่งปัจจุบันปัจจัยบางอย่างแปรเปลี่ยนไปบ้าง อาทิ กลุ่มความขัดแย้งทางสังคมมีลักษณะหลากหลายซับซ้อนยิ่งขึ้น  สื่อกระดาษต้องแข่งขันกับสื่อออนไลน์เข้มข้นขึ้น สื่อมวลชนมีส่วนได้ส่วนเสียทางการเมืองมากขึ้น  เป็นต้น  จึงได้ตัดทอนเนื้อหาในรายงานบางส่วนออกไปบ้าง แต่โดยประเด็นหลักของรายงานฉบับนี้  น่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้สนใจตามสมควร)

 

ร่วมเป็นแฟนเพจเฟสบุ๊คกับ TCIJ ออนไลน์
www.facebook.com/tcijthai